Περιρρέουσα ατμόσφαιρα 2

Όλοι μπορούν να καταλάβουν-και πολύ περισσότερο οφείλουν να το νιώσουν οι χριστιανοί-ότι ο σημερινός πολιτισμός, ίσως για πρώτη φορά σε τόση έκταση και με τόσο επιβλητικά μέσα, αυτονομείται, και γενικά χειραφετείται από κάθε είδους θρησκευτική κηδεμονία. Πολύ εσφαλμένα πιστεύουν πολλοί, ίσως επηρρεασμένοι από πολιτικές προπαγάνδες ότι τη χειραφέτηση αυτή την επιδιώκουν μονάχα τα μαρξιστικά καθεστώτα. Η θεωρητική και πρακτική θεμελίωση μιας τέτοια ιδεολογίας οφείλεται βέβαια σε μαρξιστικά πρότυπα αλλά το φαινόμενο αυτό της χειραφέτησης είναι γενικό. Δεν καθιερώνεται η ανεξιθρησκεία αλλά η απο-ιεροποίηση του κόσμου. Ο σύγχρονος άνθρωπος απωθεί την ιερότητα της δημιουργίας και θεοποιεί τον άνθρωπο και τον μικρόκοσμό του.

Είναι απορίας άξιο πως πολλοί θεολόγοι όλων των εκκλησιών δεν έχουν μυριστεί αυτήν την πραγματικότητα και προσπαθούν να αναστήσουν παλιές έριδες, νοσταλγώντας ίσως τις περιόδους ρων εκκλησιαστικών αναθεματισμών. Ο τότε κόσμος όμως δεν είχε την σημερινή αυτονομία, ούτε έλεγε κατάμουτρα ότι δεν την θέλει. 

Περιρρέουσα ατμόσφαιρα

Η Εκκλησία στην ιστορική της φανέρωση, στις εκδηλώσεις της και στη σχέση της προς τον κόσμο, ποτέ δεν μπορεί να εννοηθεί κλειστή και συσπειρωμένη στον εαυτό της. Ως σάρκα από την σάρκα ολόκληρης της κτίσης η Εκκλησία βρίσκεται διαρκώς απλωμένη και ανοιχτή προς τον κόσμο. Έτσι είναι αυτονόητος ένας διάλογος της Εκκλησίας, που τον απευθύνει τόσο σε μέλη αναγνωρισμένα στο σώμα της όσο και σε μέλη που είναι δυνάμει δικά της. Μολονότι είναι κατ’ αρχήν σωστή η άποψη πως η Εκκλησία από τα πρώτα της βήματα χρησιμοποίησε το διάλογο, εξάπαντος θα ήταν άστοχος ο ισχυρισμός ότι ο σημερινός διάλογος μεταξύ των εκκλησιών έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με τον παλιό. Η σχέση της Εκκλησίας προς τον κόσμο, εξαιτίας της ραγδαίας αλλαγής των ιστορικών όρων, διαρκώς διαφοροποιείται και έτσι κάθε τόσο αλλάζει και η στρατηγική της σε αυτή τη σχέση. Τα εξωτερικά χαρακτηριστικά του σύγχρονου διαλόγου μεταξύ των εκκλησιών είναι πέρα για πέρα νέα, μια και η σύγχρονη πραγματικότηταπαρουσιάζει με επαναστατικό τρόπο νέα χαρακτηριστικά. Συνάμα ο διάλογος φέρνει στο προσκήνιο θέματα, που κατά τη διάρκεια της μακράς εκκλησιαστικής παράδοσης δεν έδιναν αφορμή για ζυμώσεις και συζητήσεις, όπως λ.χ σύγχρονα πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα, και στο χώρο των εκκλησιών προβλήματα της Εκκλησιολογίας.

Οι εκκλησίες, που έρχονται σε σχέση και συνεργασία είτε στα πλαίσια του Π.Σ.Ε, είτε σε άλλα πεδία της οικουμενικής δραστηριότητας, δεν αποτελούν την μια Εκκλησία ούτε ”Υπερεκκλησία”. Η πραγματικότητα αυτή είναι ξεκαθαρισμένη πέρα για πέρα. Αλλά δεν μπορεί κανείς να παραβλέψει το γεγονός ότι ο ειρηνικός διάλογος μεταξύ των εκκλησιών έχει δημιουργήσει ορισμένες υποχρεώσεις σε όλα τα μέλη. Και η βασική υποχρέωση είναι η κάθε εκκλησία να σέβεται και να “αναγνωρίζει” την άλλη. Η αναγνώριση αυτή ενώ δεν είναι ούτε αποδοχή της δογματικής διδασκαλίας της μιας εκκλησίας από την άλλη ούτε κατά σιωπηρό τρόπο επιβεβαίωση της διδασκαλίας αυτής ως αληθινής, σημαίνει πως δεν υπάρχει καμιά έχθρα μεταξύ των εκκλησιών και όλα τα μέλη είναι ισότιμα.